31 gru 2012

Śródmieście Północne przed II wojną

Pospacerujemy znów po Śródmieściu przedwojennym. Z cyklu: znikająca Warszawa dziś dwa miejsca, których już nie ma i jedno zmienione.

Na początek pierwsze z nieobecnych:



Giełda przy Królewskiej - zastępstwo nie wytrzymuje konkurencji, niestety. Sama giełda nie przetrwała wojennej zawieruchy. Dopiero niedawno doczytałem, że zanim zrobiono tam giełdę, budynek służył też w innych celach i zdobiły go rzeźby, przeniesione później do Ogrodu Saskiego.  Nie wiem, które, niestety - ale może ktoś wie?


Teraz coś, co jest nadal, choć w innym kształcie niż na wizualce z osiemnastego wieku.



Pałac Prymasowski przy Senatorskiej.


A na koniec eee...



Budynek przy Trębackiej 4. I na tym zakończmy ten rok.

Archiwalia pochodzą z książki E. Szwankowskiego "Warszawa" (vide: źródła). Zdjęcia współczesne ukazują stan z 2012.

30 gru 2012

Przedwojenna Praga Północ



Na Pragie dziś jadziem, i to na tę najprawdziwszą, czyli na północną i starą. No, Nową i Starą, gwoli ścisłości. Choć zauważyłem, że na hasło „Nowa Praga” wiele osób reaguje, wizualizując sobie dalsze partie Tarchomina tudzież Dąbrówkę Wiślaną. Praga nie była najczęściej fotografowaną przed wojną dzielnicą Warszawy, ale parę obiektów pojawiało się na zdjęciach mniej lub bardziej regularnie.





Komora wodna/USC w wersji demo.Jak widać przy porównaniu fotografii, budynek przeszedł pewne przeobrażenia, o których można poczytać tutaj, bo nie chce mi się przepisywać.




Tylko o tej porze roku można sfotografować kościół pw Matki Boskiej Loretańskiej (róg Ratuszowej i Jagiellońskiej) tak, żeby nie zasłaniały go liście.I tak musiałem stanąć pod innym kątem niż autor zdjęcia przedwojennego.




A to już widok ze Starego Miasta na most Kierbedzia, wieże św. Floriana i takie tam.


Wszystkie fotografie przedwojenne pochodzą z książki "Warszawa" E. Szwankowskiego (vide: źródła). Współczesne odpowiedniki to rok 2012.

29 gru 2012

Stare Miasto przed 1939 i w 2012 r.

Dawno nie było mnie na... No bywam na tej wstrętnej, nieprawdziwej Starówce regularnie i nie zamierzam tego procederu zaniechać. Ale faktem jest, iż Stare Miasto nie jest – co może niektórzy uważają za oczywiste – odbudowane tak, jak wyglądało przed wojną. Po pierwsze, nie ma kamienic na Podwalu. Poza tym, nie ma zabudowy Bugaj czy Rybaków (to już także Nowe Miasto). Na zamku są wieżyczki, których nigdy nie było. Zegar na Zapiecku nigdy przed wojną nie istniał. Kilka innych dekoracji także. Katedra wyglądała inaczej. No i na Brzozowej stał sobie duży budynek bankowy, którego wypalone mury po wojnie rozebrano, bo nie pasował wizerunkowo. I może od tej budowli rozpocznijmy dzisiejszy spacer.



Zaczynamy od widoku z mostu na Stare Miasto. Podpis głosi: "Gmach PKO częściowo zasłaniający historyczną panoramę starej Warszawy". Gmach ów, projektu M. Lalewicza, w przeciwieństwie do wielu staromiejskich domów, nadawał się do odbudowy. Ale że nie mieścił się w koncepcji staromiejskości, został doburzony.




Trochę to skomplikowane, ale z grubsza widzimy tu prześwit z Piwnej na Szeroki Dunaj przez Wąski Dunaj.




A to elewacja saska Zamku Królewskiego i arkady Kubickiego. A może Arkady Kubickiego? Sam nie wiem.

Archiwalia pochodzą z książki E. Szwankowskiego "Warszawa" (vide: źródła).

28 gru 2012

Miejsca pamięci na Żoliborzu i Bielanach 1970-2012



Tablice i miejsca pamięci to dość specyficzna działka w przestrzeni miejskiej. Z oczywistych względów jest takich tablic w Warszawie dość sporo. Istnieje nawet podgrupa, tzw. „Tchorki”, nazwana od projektanta tychże. Część tablic jest „uniwersalna ideologicznie”, inne okresowo pojawiają się bądź znikają, zależnie od tego, co mają upamiętniać. Czasem można zmienić zastosowanie tablicy poprzez dodanie lub zamazanie jednego słowa na niej – kilka przykładów takiego recyklingu w Warszawie mamy.

W dzisiejszym wpisie trzy miejsca pamięci z Żoliborza i Bielan – otagowane dla mojej własnej wygody Żoliborzem, choć może powinienem zmienić tag na „Żoliborz i Bielany”, ale nie chce mi się go poprawiać w większości żoliborskich wpisów. Zresztą, tu nie będzie się nikt awanturować, to nie Praga.






Cmentarz Wawrzyszewski - kwatera żołnierska.




Tablica upamiętniająca obronę Dworca Gdańskiego nieopodal tegoż.





Mało czytelna dziś tablica przy Kleczewskiej 25.

Archiwalia pochodzą z książeczki "Poznajemy Warszawę - Żoliborz" (vide: źródła).

27 gru 2012

Starówka z czymś i bez 1975/2012



„Nie ma to jak wyjechać z Warszawy na weekend. Nic ciekawego w niej nie ma. Jest brzydka i bez charakteru – nic wartościowego ani ładnego” – z tą opinią spotkałem się ostatnio, acz nie po raz pierwszy. Wygłosił ją ktoś, kto z Warszawy nie pochodzi, ale w niej mieszka. Mieszka tu, ale jej nie lubi. Nie lubi, ale mieszka. Jednocześnie mój „drogi” rozmówca starał się bardzo zasugerować, iż wszyscy którym podoba się Warszawa, są wzrokowo/estetycznie upośledzeni. I wręcz oczekiwał tłumaczenia, że niby jak to: podoba się? Przecież Warszawa tak w ogóle i powszechnie się NIE podoba! No to jak się może podobać?

Czasami nawet jak człowiek chce być miły i kulturalny… ech, nieważne.   
 


Dawno mnie nie było na Starym Mieście... no to jedziemy.




Barbakan z syrenką i bez.



Okręt z estetyczną plastikową taśmą i bez.




Plac Zamkowy z modelem stożka (jakiś koszmar senny pijanego wielbiciela geometrii?) i bez.



Dodajmy, że warszawskie Stare Miasto (zwane śmiesznie „Starówką”, choć przecież nigdzie się tak nie mówi, hehehehe) jest zbiorem fałszywych cegieł, importowanych siłą przez Warszawę, która to Warszawa wywiozła owe cegły z całego Dolnego Śląska, Wielkopolski, Pomorza Zachodniego oraz Małopolski. Gdyby nie odbudowa warszawskiej Starówki, około trzysta siedemdziesiąt miast Polski miałoby ładne kamienice i Stare Miasto, a nie wstrętne bloki. Ale Warszawa przyszła i zabrała. Wszyscy widzieli, jak przychodziła i zabierała. A i tak nakradła się, nachapała, i brzydka pozostała, prawda?  
 

*



Archiwalia pochodzą z książki "Spotkania z Warszawą" (vide: źródła).

26 gru 2012

Śródmieście 1975-2012



Bazarek na Polnej w sezonie i poza nim. Nawet przy bezlistnej porze nie widać stojącego w tle budynku PW.





Pałac Przebendowskich, służący przez lata jako różnego rodzaju muzea.




Teatr Wielki w wersji z trawnikiem i betonem. A piękne latarnie na Teatralnym jakoś nie chcą sobie z niego pójść...


Archiwalia pochodzą z książki "Spotkania z Warszawą" (vide: źródła).


25 gru 2012

Żoliborz przed wojną, w trakcie i po niej

Zastanawiałem się nad sensem publikacji postów w święta, kiedy to wszyscy mają świadomość zaklejoną potrzebą bycia miłosiernym dla bliźnich (ale najwyżej do 27 grudnia). Ale jednak, niech będzie. Dopóki mam materiał.



Perspektywa ulicy Suzina, widziana z Krasińskiego, przed 1939 rokiem i w 2012.



A to drugi narożnik Suzina - ze Słowackiego - w 1943 i 2012 r.




A tutaj park Cytadela w latach 1964-2012.

Pierwsze i ostatnie zdjęcie archiwalne pochodzą z albumu "O zniszczeniu i odbudowie miasta" a środkowe z książeczki "Poznajemy Warszawę - Żoliborz" (vide: źródła).


24 gru 2012

Warszawskie pożegnania - Bielany i Żoliborz

Dziś udajemy się na daleką północ, co by sprawdzić, czy "pożegnania" istotnie nastąpiły.

Rysunki Mariana Stępnia zdobią książkę Jerzego Kasprzyckiego "Warszawskie pożegnania" (vide: źródła) a fotograficzne odpowiedniki pochodzą z 2012 roku.





Narysowana w 1976 roku przedwojenna szkoła przy Elbląskiej stoi i ma się dobrze.




Ulica Ogólna w 1977 roku - nawet nie będę udawał, że wiem gdzie to stało... daję więc ogólny widok z Ogólnej. A może ktoś wie?




Stary kościół na Wawrzyszewie w 1974 roku. Stoi nadal. Naprzeciwko stoi też nowy, ale jakby to ująć...


No dobra, dziś mamy dwa do jednego.