5 gru 2013

Praga Południe oraz to, co nie chce nią być, na przestrzeni dziejów.

Sądzę, że tytuł wyczerpuje wielokrotnie podnoszony tutaj temat, więc przejdźmy do obrazków, tekst i tak mało kto czyta.


Najpierw jedziemy na Kamionek. Wybuchowa fabryka "Pocisk" przy Mińskiej 25 miała liczną zabudowę, z której nie wszystko dotrwało do naszych czasów. Niestety, finezja architektoniczna tworu, który wykwitł tam po II wojnie, jest dość wątpliwa. Oczywiście, zaraz mi ktoś napisze, że do brutalistyczny funkcjonalizm, ale dla mnie to po prostu paskudny kloc. Foto sprzed wojny* oraz z 2013.


Zdjęcie Wału Miedzeszyńskiego, wykonane w 1957 r**. z mostu Poniatowskiego (to nie jest przymiotnik - wbrew temu, co wielokrotnie zdarzyło mi się słyszeć), oraz zdjęcie z 2013 roku.


A teraz mamy foto z 1961* - "Ślubna" rogatka przy Zamoyskiego przejechała właśnie w bok w związku z poszerzeniem ulicy o 10 m. I stoi tam do dziś (2013).


Czasy najnowsze, ale wkrótce i to zdjęcie będzie historyczne - rok 1989* i grochowski Uniwersam. A ja myślałem, że wtedy był syf. Gdy jednak spojrzę na "dekoracje" współczesne (2013) i okoliczną sprzedaż trawnikową, to moje poczucie estetyki cierpi.

Zdjęcia pochodzą z "Kalendarza Warszawskiego '89"* i "Vademecum Warszawskiego"** (vide: źródła).

24 komentarze:

  1. Kurczawka, malowniczy był ten Pocisk.
    Druga para była też kiedyś u mnie. Nawiasem mówiąc, należę do mieszkańców Pragi Płd. zadowolonych z tej nazwy, bo nie wiem, czym lepszym można by ją zastąpić w obecnych granicach administracyjnych.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Grochów. W 2016 będzie 100 rocznica przyłączenia Grochowa do Warszawy więc będzie okazja. Większość terenu Pragi Południe zajmują tereny Grochowa. Poza Grochowem jest jeszcze Kamionek i Saska Kępa. Gocławek to tereny Grochowa.

      Usuń
    2. H-Piotr: w tym systemie Pradze-Północ z góry, jeszcze przed losowaniem, przypisana byłaby trzynastka? ;)

      Artur: nie ma żadnego uzasadnienia, dlaczego Kamionek i Saska Kępa miałyby się nazywać Grochowem, natomiast jest uzasadnienie nazywania ich Pragą Południe - to mianowicie, że tak są w sensie administracyjnym nazywane od wielu dziesięcioleci. Nigdy w historii Kamionek i SK nie były częścią Grochowa ani na odwrót.

      Usuń
    3. Kiedyś słyszałem uzasadnienie, że Kamion za specjalnie się przez wieki nie rozrósł w przeciwieństwie do Grochowa i dlatego mieszkańcy właśnie jemu skłonni są oddać pierwszeństwo nazwy, natomiast co do Pragi Południe, to od Pragi jeszcze Skaryszew ją oddziela, więc wychodzi, że Praga Południe nigdy nie sąsiadowała z Pragą :D

      Mimo tych nazw, to przez kilka lat, jakie udało mi się tam spędzić, nigdy nie mówiłem o Pradze Południe i jakoś rzadko, poza administracyjną nomenklaturą, spotykałem tę nazwę.

      U mnie Bielany były kiedyś kawałkiem gruntu na wydzielonym z Żoliborza terenie, a dziś są olbrzymią dzielnicą, obejmującą kilka dużo większych ośrodków administracyjnych i jakoś muszę z tym żyć :D

      Usuń
    4. Skaryszew jest bytem efemerycznym. Wyłonił się z Kamiona, a po czasach napoleońskich nie został z niego kamień na kamieniu, czy raczej belka na belce. Zginęła też nazwa, wśród mieszkańców nikt jej nie zna. Centrum Skaryszewa (kościół parafialny) było tam, gdzie dziś wg MSI jest Stara Praga, wg podziału administracyjnego - Praga Północ. Powoływanie się na Skaryszew nie ma sensu, bo to ma się nijak do późniejszych podziałów i lokalnych specyfik. Natomiast kryterium wielkości (Grochów większy) to to samo, na mocy którego usłyszałem kiedyś w Anglii, że Polska to "some part of Russia".

      Ja też nie używam tej nazwy w sensie innym niż administracyjny, ale w tym sensie żadna inna nie jest lepsza.

      Usuń
    5. jak to, a park Skaryszewski? że niby od końskich targów pod Radomiem?

      BTW w czasach, gdy wydane było "Vademecum warszawskie", skąd pochodzą zdjęcia, była dzielnica Praga Centrum.

      Usuń
    6. Park Skaryszewski i ulica Skaryszewska to jedyne ślady istnienia Skaryszewa, ale tam, gdzie był park, nie było Skaryszewa, były łąki.

      Usuń
    7. A jurydyka skaryszewska? ;)

      A może te Pragę Południe nazwać Kawczą Kępą po prostu :D

      Usuń
    8. "Większość terenu Pragi Południe zajmują tereny Grochowa"

      To też nie do końca prawda. Wychodzi mniej więcej po równo z Gocławiem, tylko, że Gocław miał niegdyś masę pól i nieurzytków, a mniej zabudowy. Ale ciągnął się od Silnikowej po Marsa, a to duży teren.

      Usuń
  2. Hm, o przedwojennym budynku Pocisku też ktoś mógłby powiedzieć, że to "paskudny kloc".

    Uniwersam boli oczy.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Na tle tego, co jest dookoła, Uniwersam może być raczej wytchnieniem dla oczu. Serio. Pomijam syf reklamowy.

      Usuń
  3. Pocisk w sumie ocalał, a właściwie zabudowania. To teraz Soho Factory.

    Uniwersam Grochów należący w dalszym ciągu do Społem podobno zburzą w przyszłym roku, ale tak do końca nic nie jest pewne. Miejscowa społeczność mobilizuje się w obronie miejsc pracy i nie tylko. Architektura lat 60/70 ub. wieku znika (poza blokowiskami) w szybkim tempie. Za chwilę nic już nie zostanie poza zdjęciami.

    OdpowiedzUsuń
  4. *no, 1989 był megapaskudny, tyle że na zdjątku tego akurat nie widać. Ale sądzę, że większa większość pamięta łóżka polowe, szczęki i rąbankę wprost z ulicy.

    OdpowiedzUsuń
  5. Bardzo mi się przedwojenna fabryka Pocisk podoba, nie znałam tego zdjęcia. A Uniwersam, mimo tego, że był zbudowany byle jak i z byle czego, to jednak dużo lepiej wyglądał, niż to coś dziś oblepione byle czym, co nazywa się Uniwersamem.

    OdpowiedzUsuń
  6. Jeżeli Okęcie jest we Włochach, Dawidy na Ursynowie a Bródno na Targówku, to Saska Kępa równie dobrze może być na Pradze. I na Grochowie też.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ciekawe, że o żadnym innym obszarze z nietrafioną nazwą nie ma takich pełnych emocji dyskusji jak o PPłd...

      Usuń
    2. Tak, to ciekawe. Może tu naprawdę przetrwało więcej tożsamości lokalnej niż na przeciętnym blokowisku, a może różnice między SK, Kamionkiem i Grochowem są na tyle drastyczne, że nie sposób ich nie zauważyć. Gocław, czwarty składnik, rzadziej się w tych dyskusjach pojawia, bo to jest właśnie blokowisko jak inne.

      Usuń
    3. Na pewno więcej jest dyskusji o "Sosnowcu na Śląsku".

      Usuń
    4. Ale MichaleJ jest taka różnica: wszystkie inne nazwy dzielnic biorą się od jakiejś ich części składowej. A na tereni Pragi Północ nie ma w ogóle Pragi.

      Usuń
    5. A co z Wolą? Na terenie Woli nie ma Woli i nikt się nie oflagował...

      Usuń
  7. Uniwersam bez reklam był piekny. A teraz k*wy chcą go burzyć i stawiac apartamentowiec. Płakać się chce.

    OdpowiedzUsuń