30 mar 2016

"Warszawa pamiętnych dni" - czyli Powstanie Styczniowe


Oczywiście, pamiętnych dni było w historii naszego miasta ciut więcej niż okres Powstania Styczniowego, jemu jednak - pod takim właśnie tytułem - poświęcona była rozkładówka "Stolicy" nr 5/82, z której pochodzą poniższe reprodukcje. A współczesne fotografie powstały w 2016 roku.


Krakowskie Przedmieście w okresie Powstania Styczniowego w grafice A. Kozarskiego. Ciut inaczej wyglądają domy przy Traugutta, która wówczas do Krakowskiego nie dochodziła.

Pogrzeb Pięciu Poległych (kto to taki - szczegóły tutaj)  w grafice Henryka Pillatiego.

A to fragment Krakowskiego Przedmieścia (przed rozebraniem kamienic, które stały przy obecnym skwerze Hoovera). Tam właśnie śmierć poniosły ofiary zamieszek w lutym 1861, które funkcjonują jako Pięciu Poległych. Grafika Juliana Wyszyńskiego.
A na koniec znany nam Plac Teatralny i Pałac Jabłonowskich, jeszcze przed zbudowaniem wieży z zegarem (rys. A. Lerue/J. Cegliński).

28 mar 2016

Wola 1974-2016: Kasprzaka

Tym razem Wola "prawdziwa" z okresu peerelowskiej świetności.


Rzeźby na Kasprzaka i nieistniejąca jeszcze Aleja Prymasa z ówczesnym zamiennikiem w postaci Rewolucji Październikowej. A może to Prymasa Tysiąclecia jest zamiennikiem?  Czy prymas może być ersatzem rewolucji? 


Zamiennikiem pomnika Świerczewskiego przed byłymi zakładami jego imienia (VIS) nie jest nic a same zakłady niedługo też zostaną rozebrane. 


A to już zakłady im. Kasprzaka, Unitra i parę eee unowocześnień. 


Archiwalne zdjęcia pochodzą z ksiązki "Dzieje Woli" (vide: źródła). 

26 mar 2016

Katedra św. Jana od środka 1982-2016 (I)

Bryłę naszej reprezentantki gotyku mazowieckiego znają chyba wszyscy, natomiast czas na pokazanie kotku, co masz w środku. Dlatego udajemy się dziś do wnętrza naszej szacownej katedry św. Jana i co my tam widzimy...



Nawa główna. 


Portal z kaplicy ubiczowania...


...i Chrystus tamże. 

Zdjęcia archiwalne pochodzą z książki "Piękno ocalone" (vide: źródła).

24 mar 2016

Wola w okresie II wojny światowej



Dziś wprawdzie ta "nieprawdziwa" Wola, bo kawałek między obecną Jana Pawła II a Żelazną, no ale to jednak Wola. Trzy obrazki wojenne. 


Barykada na Chłodnej, w tle oczywiście kościół pw. Karola Boromeusza. Zabudowy po prawej stronie, jak widać, nie ma. 

Kładka łącząca części getta nad ulicą Chłodną. Dziś w tym miejscu, w celu upamiętnienia, stoi instalacja imitująca ową kładkę. Po obu stronach ulicy, w dolnej części słupów znajduje się coś w rodzaju fotoplastikonu, czyli lorneta ze zdjęciami w środku. 

To zdjęcie zostało oryginalnie wykonane z przeciwnej strony ulicy niż ta, po której stanąłem, ale inaczej musiałbym wejść do któregoś z budynków. Pokazuje obraz Muranowa po zniszczeniach, dokonanych w 1943 roku. Kościół św. Augustyna nadal stoi w tym samym miejscu, zabudowany blokami Muranowa. O, pardon, obecnie to po wolskiej stronie Jana Pawła to już nie Muranów, tylko "osiedle Nowolipki"...


Współczesne zdjęcia to rok 2016. Archiwalne fotografie pochodzą z książki "Dzieje Woli" (vide: źródła).


22 mar 2016

Muzeum Emigracji w Gdyni przed wojną i dziś


O samym muzeum i wrażeniach, związanych z pobytem w tymże, pisałem w tym miejscu. Natomiast skorzystałem z okazji do zrobienia zupełnie nieplanowanego wczorajaidzisieja, bo na wystawie wisiały dwa stare zdjęcia z lat trzydziestych XX wieku, których repliki (2016) było mi dość łatwo wykonać. Oto i one:


 Gmach od frontu (musiałem stanąć nieco inaczej, co by mnie nic nie przejechało).


Oraz hol główny. Nic się nie zmieniło.

20 mar 2016

GTWB CI - "Na Pragie" czyli Praga przedwojenna, peerelowska i nawiązująca

Praga starą dzielnicą jest. Przekonać się można o tym, odwiedzając Muzeum Pragi, ale i nie tylko, rzecz jasna. Można sobie na przykład obejrzeć parę "Stolic" a efektami podzielić się z resztą świata, tak jak ja :) Dziś zdjęcia - obiekty w sumie też - w porządku chronologicznym.




Schronisko weteranów u zbiegu Floriańskiej i Jagiellońskiej (foto przed 1939/2016, "Stolica" nr 5/83) powstało w 1924 roku dla weteranów Powstania Styczniowego. Ponieważ weteranów już - zdaje się - nie ma, obecnie miejsce schroniska zajmuje kuria. Kuria jest znana z mecenasowania wielkiej sztuce w postaci pewnego rzeźbiarza, którego wybitne dzieła stoją na ulicach naszego miasta. Cóż, jakie czasy, taki Thorvaldsen.



Plac Hallera (za PRL Leńskiego) powstał jako uboga wersja MDM, z tym że w porównaniu ze swoim lewobrzeżnym, nazwijmy to, odpowiednikiem, przez lata był całkowicie martwy. Jedyne ożywienie stanowiła pętla autobusowa i lokalny element na ławkach (zieleń w sposób niekontrolowany rozrosła się do etapu, na którym zaczyna zasłaniać architekturę). Ostatnio powstał tam ośrodek kultury, ale knajp i usług jak na lekarstwo, więc plac (choć  w przeciwieństwie do wielu placów Warszawy, JEST placem) raczej będzie miał niewykorzystany potencjał. A szkoda. 

Nie mogłem zrobić zdjęcia z powyższej pary z wysokości, więc zrobiłem z niskości. To i kolejne foto pochodzi ze "Stolicy" nr 52-3/78. Współczesne z 2016.



Koni żal? 


Tu też nie mogłem się wspiąć, za to wspiął się budynek. Przed wojną Dom Pomocy Społecznej im. Brata Alberta mieścił się w jednym z postindustrialnych ceglaczków na początku Kawęczyńskiej. Obiekt rozbudowano w latach osiemdziesiątych XX wieku, co dokumentuje zdjęcie ze "Stolicy" nr 31/86 (współczesne z 2016) i można śmiało rzec, iż "nawiązuje", choć i tak nie jest to jeszcze tak złe, jak niektóre nawiązania z czasów obecnych... to w takim razie do czego będzie się nawiązywać - i jak - za następne trzy dekady? Strach się bać. 

19 mar 2016

(Nie taki znowu) Święty Marcin idzie na Piwną

Wprawdzie upływający czas powoduje, iż ilości wchłanianego piwa nie są już takie, jak kiedyś, ale zawsze mnie bawiło, że kościół patrona - mojego imiennika znajduje się akurat na ulicy Piwnej (mogłem trafić gorzej). Sam kościół jest dość ofiarnie zrekonstruowany, gdyż podczas wojny uległ intensywnemu zdekompletowaniu. Dziś porcja zdjęć sprzed trzech dekad a dokładniej 1982-2016.



Widok od Świętojańskiej. 


Wyeksponowany zachowany gotycki fragment muru we wnętrzu.



Wirydarz z drzewem i bez. A nie, bzu nie ma. 


Foto archiwalne pochodzi z książki "Piękno ocalone" (vide: źródła). 

17 mar 2016

Jan Knothe rysuje kościoły Nowego Miasta

Tym razem wędrujemy z książką "A tu jest Warszawa" poza mury Starówki, na Nowe Miasto, gdzie znajduje się kilka obiektów sakralnych, uwiecznionych przez Jana Knothe. Co więcej, istnieją one nadal. Po mniejszych lub większych odbudowach.


 Kościół NMP - nie da się sfotografować z większego oddalenia pod takim kątem.


 Kościół Paulinów.


 Sakramentki w ruinie...


...i w całości.

Rysunki Jana Knothe pochodzą z książki jego autorstwa pt. "A tu jest Warszawa" (vide: źródła).