Słodkie Krakowskie

Post się zbliża, więc dziś o ciastkach. A raczej o tym, gdzie przed wojną można je było zjeść w Warszawie. Blikle już był, Lardelli już był, no to...


...no to zacznę od zdjęcia starszego z góry i młodszego z dołu. Oto narożnik Krakowskiego Przedmieścia i Koziej w początkach XX wieku i cukiernia Botta, której markizy widać na parterze budynku. Dziś mieści się tam kawiarnia "Telimena".



"Confiserie L. Lourse" szwajcarskiego cukiernika mieściły się w kilku miejscach. Ta na zdjęciu z 1936 roku to narożnik Krakowskiego Przedmieścia i Ossolińskich. Poniżej to samo miejsce w 2010. Ech.



Zanim na skwerku nieopodal hotelu Bristol zaczął się przechadzać Bolesław Prus w dzwonach z brązu, stał tam widoczny na przedwojennym zdjęciu budynek redakcji "Kuriera Warszawskiego", na parterze którego mieściła się cukiernia Smolińskiego. Jak widać na zdjęciu z 2010, przeminęło z ciastkiem.



A to już cukiernia Puchalskiego przy Krakowskim Przedmieściu 23. Zdjęcie archiwalne powstało w sierpniu 1936 - nad wejściem wisi cukrowy balon, wykonany z okazji odbywających się wówczas zawodów o puchar Gordon-Benetta. Dziś nawet oblizać się nie ma przy czym.


Archiwalne fotografie oraz informacje o przybytkach pochodzą z książki "W dawnych cukierniach i kawiarniach warszawskich" (vide: źródła).

Mokotów PRL-owski

Blok przy ulicy Sobieskiego, należący - wraz z całym terenem - do naszych wschodnich przyjaciół. Podczas prób uchwycenia owego bloku (foto oryginalne z okolic 1980 r) zostałem obfotografowany z komórki przez jakiegoś wolontariusza-lokatora (chyba), któremu najwyraźniej nie spodobało się, że na "jego" terenie jest intruz. Mam nadzieję, że z powodu zrobienia przeze mnie zdjęcia bloku pan ów nie doznał jeszcze większego uszczerbku na zdrowiu niż dotychczas.



Podobne ujęcie kiedyś już prezentowałem, mając za materiał wyjściowy liche zdjęcie czarno-białe, jakości mocno toaletowej. Ponieważ od tamtego czasu wzbogaciłem się o lepszą, barwną fotografię z 1984 roku, w 2010 wlazłem jeszcze raz na kładkę nad Czerniakowską i zrobiłem pstryk. Chyba teraz lepiej widać porównanie.



Niezupełnie pod tym samym kątem, ale trudno. Czerniakowska róg Gagarina w latach 50. XXw. i w 2010. Na starym zdjęciu widoczne są jeszcze tory tramwaju (i sam tramwaj też), który dziś ponownie przydałby się w kierunku Stegien i Sadyby.



Popularne miejsce koncertowe, Stodoła, w początku lat 70 oraz w wersji pomarańczowo-denaturatowej A.D. 2010. Stodoła słynie z tego, że na koncerty, rozpoczynające się o - dajmy na to - 20:00 publiczność wpuszczana jest już od 20:30 (sama procedura wpuszczania trwa dobre trzy kwadranse, obmacywanki, pytania w stylu "czy ma pan broń albo pigułki gwałtu" itp.), natomiast za sprzedawany tam napój o nazwie "piwo" browar, którego logo firmuje ów płyn, powinien oskarżyć lokal o zniesławienie. Rozumiem, że jesteśmy krajem głęboko wierzącym, ale piwa nie trzeba chrzcić aż tak intensywnie.



Obrzydliwie przepoczwarzony hotel URM przy Klonowej w 1967 i 2010 r. Obecna fasada przypomina prowizoryczny blaszak, stawiany często na placach budowy. Gratulacje dla pomysłodawcy i wykonawcy "rewitalizacji".


Za materiał wyjściowy posłużyły mi zdjęcia z albumu "Warszawa - portret miasta" (patrz: źródła).

Wokół pl. Zbawiciela przed wojną i dziś (2)

Tak prezentował się tuż przed wojną, w 1939 r., kościół Zbawiciela. Podobnie prezentuje się dziś (minus to po lewej).



Kamienica pod nr 41 wyglądała w roku 1939 tak, jak na powyższym zdjęciu. Fotografia współczesna pochodzi z 2010 r.



A to ta sama kamienica dwa lata wcześniej, w 1937 r. - wówczas miała mnóstwo ozdób, które, zgodnie z modernistyczną modą, zostały usunięte przez ówczesnego inwestora. Przepraszam, dewelopera. Przepraszam, właściciela.



Przy Marszałkowskiej 26, tuż przed placem Zbawiciela, stał sobie dworek. Podczas wojny uległ zniszczeniu a jego resztki rozebrano, by dać miejsce nowoczesnej zabudowie ulicy Marszałkowskiej. Fotografia archiwalna pokazuje stan z 1926 r. Foto nowe pochodzi z 2010.

Poprzednio z terenem wokół placu można było zapoznać się tutaj.


Archiwalne zdjęcia zamieszczone są w "Atlasie dawnej architektury ulic i placów Warszawy" (vide: źródła).

Nowy Świat - tamten świat...

Kamienica pod nr 47 przed wojną była nieco wyższa. Ale za to po wojnie, jak widać na fotce z 2010 r., zyskała gustowny kolor wymiotów po jogurcie malinowym, wymieszanym z botwinką.



Kamienica ze słynną i sensacyjną (zwłaszcza cenowo) cukiernią Bliklego w okresie międzywojennym oraz w 2010.



Niemcy chyba nie przepadali za pączkami, co sugerować może fotografia powojenna budynku. Na szczęście, jak widać w 2010 r., pączki nadal cieszą usta warszawiaków i kieszenie właściciela.


Fotografie archiwalne pochodzą z książki "W dawnych cukierniach i kawiarniach warszawskich" (patrz: źródła)

Żoliborskie porządki i nieporządki

Fotografia z 1932 r. ukazuje sadzenie drzewek w Parku Żeromskiego przy pl. Wilsona. Naturalnie, nie widać dokładnie, w którym miejscu była zrobiona oryginalna fotka, ale jako że w tle jest parkowa górka, to uznałem, że musi być gdzieś w okolicy poniższej, łatwiejszej do identyfikacji pary zdjęć. I cyknąłem górkę z poziomu placu zabaw. Po prawej widać spadek górki, więc musi być to gdzieś tam.



Na tej parze zdjęć (również 1932-2009) lepiej widać, skąd wykonano oryginał. Po lewej stronie widoczne są fasady domów przy ulicy Adama Mickiewicza.


Siedziba Straży Pożarnej u zbiegu ulic Słowackiego i Stołecznej (ob.Popiełuszki) po zniszczeniach wojennych w 1945 r. oraz pod koniec 2009 r.



Podobne ujęcie tego samego tematu - tym razem na fotografii z 1971 r. widać roboty, których efektem było stworzenie przejścia podziemnego między Halą Marymoncką a przystankami autobusowymi i tramwajowymi po przeciwległej stronie ulicy. Obecnie tunel stanowi część stacji metra.


W przypadku ulicy Słowackiego nie byłem w stanie ustawić się tam, gdzie autorzy zdjęć archiwalnych - musiałbym wyjść na jezdnię, co jest, jak widać na nowych zdjęciach, pomysłem raczej ekscentrycznym. Nie pamiętam czy przedtem chodnik był szerszy, czy po prostu brak barierek ułatwiał zadanie.


Fotografie archiwalne pochodzą z książki "Żoliborz -przewodnik historyczny" (vide: źródła).

Drukarnia Prasy Polskiej (1930-2010)

Drukarnia Prasy Polskiej przy Marszałkowskiej 3/5 została zbudowana w miejscu istniejącej tu wcześniej fabryki dywanów. Drukarnię ukończono w 1929 roku. Zespół budynków przetrwał wojnę, mimo to w początku lat 50 XXw. został gruntownie przebudowany, przepruty, gdzieniegdzie poskracany a gdzie indziej powydłużany. Przez okres PRL mieściła się tu redakcja najpopularniejszego wówczas dziennika, "Życie Warszawy".

Jak widać, od strony Marszałkowskiej instytucja wyglądała w 1930 r. nieco mniej bałaganiarsko niż w 2010. Obrazu rozpaczy dopełniają obrzydliwe billboardy, tworzące atmosferę niczym z przedmieść Tbilisi.



To widok od strony ulicy Polnej w 1930 i 2010. Jak widać, prawa (na zdjęciu) część budynku została przedłużona, przez co na zdjęciach elewacja wygląda jak niedokładne odbicie lustrzane.



Na koniec creme de la creme: wejście do drukarni w 1930 roku i to samo miejsce dziś. XXI wiek, dla wszystkich nas, dla wszystkich nas...


Aha. Przy okazji polecam knajpkę Bulgaria Magica, której szyld widać po prawej - smacznie, niedrogo i kulturalnie. Byłem trzy albo cztery razy i jeszcze wrócę.


Zdjęcia archiwalne pochodzą z "Atlasu dawnej architektury ulic i placów Warszawy" (vide: źródła).

W witrynach odbicia - XXIX akcja GTWB

Ze względu na hermetyczną tematykę "Wczoraj i dziś..." nie jestem w stanie zrealizować tematu w pełni, bo o ile z witrynami i ich porównaniami większego problemu nie mam, to z odbiciami jest nędza. W zasadzie mogłem zrezygnować albo z odbić, albo z witryn i chyba dokonałem właściwego wyboru.



Zaczynamy historią najnowszą: lata siedemdziesiąte XX wieku i witryna Domu Handlowego "Merkury" przy ul. Juliusza Słowackiego. Trudno mi cokolwiek powiedzieć o zmianach, które tu zaszły, poza tym że obecnie wygląda to trochę łyso.



Narożną witrynę po prawej zna każdy warszawiak w pewnym wieku - kultowa i nieistniejąca od pewnego czasu księgarnia na rogu Kredytowej i Mazowieckiej przez lata zaopatrywała uczniów w trudno dostępne podręczniki. Przed wojną, co widać na zdjęciu czarno-białym, budynek był bardziej okazały i zdobny. Fotografia z 2010, wykonana z poziomu chodnika, ukazuje ubóstwo obecnej elewacji. O pustej witrynie nie wspominając.




A to już witryny kamienic przy Nowym Świecie 59 i 61. Cukiernia i mieszczący się obok bar "Kokos" (zdjęcie sprzed 1939) ustąpiły miejsca strawie duchowej (księgarnia) i jeszcze innej (biżuteria), co widać na zdjęciu z 2010.




Witryna cukierni Włocha Lardellego przy Marszałkowskiej 80 kusiła słodkościami. Obecna witryna budynku pod tym adresem, delikatnie rzecz ujmując, ma nieco mniejszą siłę rażenia.




Zacząłem PRL-em, to i PRL-em zakończę. Kryzysowy mocno obrazek witryny domu Wedla na Szpitalnej z 1982 roku. Tłumek, kłębiący się przed wejściem, dziś kłębić się nie ma po co, jak widać na obecnej fotce. Produkty Wedla są wszędzie dostępne. Tylko żreć.



Archiwalne fotografie pochodzą z książek "W dawnych kawiarniach i cukierniach warszawskich", "Żoliborz - przewodnik historyczny" (patrz: źródła) i ze starej "Stolicy".

A nieco inne ujęcie tematu pod tym adresem - zapraszam.